ಬೆಂಗಳೂರು: ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ರಸಗೊಬ್ಬರ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ, ಮೊಹರು ಮಾಡಿದ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟವು ನಂತರ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅದು ವ್ಯಾಪಾರಿಯನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹೊಣೆಗಾರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಮತ್ತು ಜೆಎಂಎಫ್‌ಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಅಲ್ಲಾಭಕ್ಷ ಎಂ. ಮಕಾಂದರ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಧಾರವಾಡ ಪೀಠದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಟಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ನಾಯಕ್ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮಕಾಂದರ್ ರಸಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಮೊಹರು ಮಾಡಿದ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಸಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ಅಥವಾ ಅದರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಆರೋಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೊರತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಗಮನಿಸಿದೆ. ರಸಗೊಬ್ಬರ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಆದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಅನುಸರಣೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಕಂಪನಿಯ ಡೀಲರ್ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸದೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲು ಸಮರ್ಥನೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಕಾಂದರ್ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪಗಳು ಆಪಾದಿತ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅದು ಅವರ ವಿರುದ್ಧದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.
ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 2021 ರಂದು ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಸಗೊಬ್ಬರ ನಿರೀಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಜಂಟಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಎಸ್. ಕಲ್ಲೆನ್ನವರ್ ಅವರು ಶಿರೂರಿನ ಶಾಬಾಜ್ ಕೃಷಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ತಪಾಸಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ದ್ರವ ಬಹು-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶ ಮಿಶ್ರಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಯೋ-ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಎಲೆಗಳ ಸ್ಪ್ರೇ ಟಾನಿಕ್ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಮಾದರಿಗಳು ಅಗತ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 18, 2021 ರಂದು ನೀಡಲಾದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ವರದಿಯು, ಮಾದರಿಗಳು ನಿಗದಿತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ವರದಿಯ ನಂತರ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಆರೋಪಿಯಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಮಕಂದರ್ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ‘ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯಿದೆ, 1955’ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3 ಮತ್ತು 7 ಹಾಗೂ ‘ರಸಗೊಬ್ಬರ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಆದೇಶ, 1985’ರ ನಿಯಮ 19 ಮತ್ತು 21ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಿಚಾರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ನೇರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ ಮಕಂದರ್, ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧದ ಈ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ದೂರಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಸಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಕಂದರ್ ಹೇಗೆ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಈ ಲೋಪಗಳಿಗೆ ಅವರು ಹೇಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.
ಈ ತೀರ್ಪು, ತಯಾರಕರು ಹಾಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತವರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು, ಕೇವಲ ಸೀಲ್ ಮಾಡಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ವಿತರಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಆರೋಪಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಕಂದರ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು; ಇದೀಗ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.